Lầu Năm Góc định tấn công Iran là thông tin gây chấn động dư luận quốc tế trong những ngày gần đây, đặt ra nhiều câu hỏi về nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột quân sự quy mô lớn tại Trung Đông. Tin Thế Giới Mới Nhất cho thấy các kế hoạch tấn công này đang được Mỹ chuẩn bị nghiêm túc với nhiều phương án khác nhau, từ không kích chính xác đến phong tỏa hải quân. Căng thẳng leo thang nhanh sau hàng loạt sự kiện liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và các cuộc tấn công ủy nhiệm do Iran hỗ trợ. Đây là một trong những diễn biến địa chính trị nguy hiểm nhất kể từ cuộc khủng hoảng vịnh Ba Tư năm 2019.
Lầu Năm Góc định tấn công Iran: Bối cảnh và nguyên nhân leo thang
Mối quan hệ giữa Washington và Tehran đã rơi vào trạng thái đối đầu trực tiếp kể từ khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA năm 2018 và áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế nghiêm khắc. Iran phản ứng bằng cách tăng cường làm giàu uranium lên mức 60–83%, vượt xa giới hạn 3,67% mà thỏa thuận cho phép. Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) công bố tháng 2/2025, Iran hiện tích lũy đủ uranium làm giàu cao để có thể chế tạo ít nhất 5–7 đầu đạn hạt nhân nếu nâng cấp thêm. Tình hình này khiến các nhà lập kế hoạch quân sự Mỹ đánh giá cửa sổ hành động ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân chỉ còn khoảng 6–12 tháng.
Song song đó, các lực lượng ủy nhiệm do Iran hỗ trợ liên tục tấn công lợi ích Mỹ và đồng minh suốt năm 2024–2025. Houthi ở Yemen bắn tên lửa và drone vào tàu thương mại trên Biển Đỏ với tần suất 3–5 vụ mỗi tuần, gây thiệt hại hàng tỷ USD cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Hezbollah ở Lebanon và các nhóm vũ trang tại Iraq không ngừng bắn rocket vào căn cứ Mỹ, khiến ít nhất 47 binh sĩ Mỹ bị thương trong vòng 6 tháng đầu 2025. Áp lực từ Quốc hội Mỹ và đồng minh Israel đẩy Lầu Năm Góc vào thế phải đề xuất các phương án đáp trả mạnh hơn.
Các phương án quân sự Mỹ đang cân nhắc nhắm vào Iran
Theo các nguồn tin tình báo rò rỉ và phân tích từ think-tank RAND Corporation, Lầu Năm Góc đang xây dựng ít nhất 3 kịch bản tấn công Iran với mức độ leo thang khác nhau. Kịch bản 1 là không kích “phẫu thuật” nhắm vào tối đa 20 địa điểm hạt nhân và tên lửa chủ chốt, bao gồm cơ sở làm giàu Fordow và Natanz. Kịch bản 2 mở rộng sang 50–70 mục tiêu, bổ sung các căn cứ IRGC (Vệ binh Cách mạng Hồi giáo), hệ thống phòng không S-300 và kho đạn tên lửa Shahab-3. Kịch bản 3 là chiến dịch kéo dài 72–96 giờ kết hợp không kích, tấn công tên lửa hành trình và phong tỏa eo biển Hormuz bằng lực lượng hải quân.
| Kịch bản | Số mục tiêu | Thời gian dự kiến | Rủi ro leo thang |
|---|---|---|---|
| Không kích hạn chế | 15–20 địa điểm | 24–36 giờ | Trung bình |
| Không kích mở rộng | 50–70 địa điểm | 48–72 giờ | Cao |
| Chiến dịch toàn diện | 100+ địa điểm | 72–96 giờ | Rất cao / nguy cơ chiến tranh toàn diện |
Ba kịch bản trên đều có điểm chung là sử dụng bom xuyên boongke GBU-57A/B Massive Ordnance Penetrator (MOP) nặng 13.600 kg — vũ khí phi hạt nhân mạnh nhất trong kho của Mỹ, có khả năng xuyên 60 mét bê tông. Tuy nhiên, các chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) chỉ ra rằng cơ sở Fordow được xây sâu 80–90 mét dưới lòng núi, đặt ra câu hỏi lớn về hiệu quả thực tế. Lầu Năm Góc cũng cân nhắc triển khai 2–3 tàu sân bay cùng lúc để đảm bảo đủ năng lực chiến đấu nếu Iran trả đũa. Quyết định cuối cùng phụ thuộc nhiều vào đánh giá tình báo về tiến độ thực sự của chương trình hạt nhân Iran.
Lực lượng và vũ khí Mỹ được điều động trong kế hoạch Lầu Năm Góc định tấn công Iran
Trong 3 tháng đầu năm 2025, Mỹ đã âm thầm điều chuyển các tài sản quân sự đáng kể vào khu vực Vịnh Ba Tư và Biển Arab. Tàu sân bay USS Harry S. Truman cùng nhóm tác chiến 12 tàu hộ tống đã neo đậu tại vùng biển cách bờ biển Iran khoảng 400 hải lý. Hai tàu ngầm hạt nhân lớp Ohio, được cải hoán để phóng tên lửa hành trình Tomahawk, đã được xác nhận hiện diện trong khu vực bởi nguồn tin tình báo Israel. Mỗi tàu ngầm có thể mang tới 154 tên lửa Tomahawk Block V với tầm bắn 1.600 km và độ chính xác trong vòng 5 mét.
Ngoài ra, máy bay ném bom chiến lược B-2 Spirit và B-52H Stratofortress đã tăng cường tuần tra tại căn cứ Diego Garcia (Ấn Độ Dương), cách Iran khoảng 3.800 km. Không quân Mỹ cũng triển khai máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler và chiến đấu cơ tàng hình F-35A tại 3 căn cứ ở UAE, Qatar và Bahrain, tổng cộng hơn 120 máy bay chiến đấu. Lực lượng đặc nhiệm SEAL Team 6 và Delta Force được đặt trong tình trạng báo động cấp 1, sẵn sàng triển khai trong vòng 4–6 giờ. Đây là mức độ tập trung lực lượng lớn nhất tại Trung Đông kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003.
Quan điểm quốc tế về kế hoạch tấn công Iran của Mỹ
Phần lớn đồng minh NATO của Mỹ tỏ ra thận trọng và không muốn bị kéo vào một cuộc chiến mới tại Trung Đông sau những bài học đắt giá từ Iraq và Afghanistan. Pháp và Đức công khai kêu gọi giải pháp ngoại giao, nhấn mạnh rằng một cuộc tấn công quân sự sẽ chỉ làm Iran quyết tâm hơn trong việc phát triển vũ khí hạt nhân như “lá chắn bảo vệ”. Anh giữ lập trường mơ hồ, không phủ nhận ủng hộ nhưng cũng tránh cam kết tham chiến trực tiếp. Chỉ có Israel thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ nhất, với Thủ tướng Netanyahu nhiều lần nhấn mạnh Israel sẵn sàng hành động đơn phương nếu Mỹ do dự.
Trung Quốc và Nga phản đối kịch liệt bất kỳ hành động quân sự nào nhắm vào Iran, cảnh báo hậu quả “nghiêm trọng và khó lường”. Bắc Kinh hiện nhập khẩu khoảng 10–12% tổng lượng dầu từ Iran và sẽ chịu thiệt hại kinh tế trực tiếp nếu nguồn cung bị gián đoạn. Moscow đã bán cho Iran hệ thống phòng không S-300 và đang thảo luận về hợp đồng S-400, tạo ra rào cản kỹ thuật đáng kể cho kế hoạch không kích của Mỹ. Hội đồng Bảo an LHQ sẽ bị tê liệt vì quyền phủ quyết của Nga và Trung Quốc nếu Mỹ đưa vụ việc ra diễn đàn đa phương.
Israel và vai trò trong kịch bản Lầu Năm Góc định tấn công Iran
Israel được đánh giá là nhân tố then chốt có thể châm ngòi hoặc kéo Mỹ vào một cuộc xung đột mà Washington chưa sẵn sàng. Tháng 4/2025, máy bay chiến đấu F-35I Adir của Israel đã thực hiện 2 đợt diễn tập bay tầm xa vượt Saudi Arabia — động tác được giới phân tích đọc là “tín hiệu cảnh báo” gửi tới Tehran. Tình báo Mossad được cho là đã cung cấp cho CIA bản đồ chi tiết về hơn 30 địa điểm liên quan đến chương trình hạt nhân Iran, bao gồm cả các cơ sở bí mật chưa được IAEA kiểm tra. Israel đã từng tấn công cơ sở hạt nhân Iraq năm 1981 và Syria năm 2007 mà không cần sự phê duyệt của Mỹ, tạo tiền lệ cho hành động đơn phương.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã có ít nhất 3 cuộc gặp kín với người đồng cấp Israel tại Lầu Năm Góc trong quý I/2025, nội dung được giữ bí mật hoàn toàn. Một số quan chức Mỹ ẩn danh tiết lộ với tờ Wall Street Journal rằng Washington đang yêu cầu Israel “kiềm chế ít nhất 30–60 ngày” để Mỹ hoàn tất các đánh giá nội bộ. Tuy nhiên, nguồn tin từ tình báo Israel cho biết Tel Aviv đặt ra “lằn ranh đỏ” cứng: nếu Iran đạt 90% độ làm giàu uranium, Israel sẽ hành động trong vòng 72 giờ bất kể Mỹ có đồng ý hay không. Kịch bản này có thể kéo Mỹ vào xung đột dù Washington không muốn.
FAQ — Câu hỏi thường gặp
Tại sao Lầu Năm Góc định tấn công Iran vào thời điểm này?
Lầu Năm Góc đánh giá “cửa sổ hành động” để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân chỉ còn 6–12 tháng dựa trên báo cáo của IAEA về tốc độ làm giàu uranium. Nếu Iran đạt mức làm giàu 90% và lắp ráp đủ linh kiện, việc tấn công hạt nhân sẽ trở nên vô nghĩa vì không thể tiêu diệt toàn bộ năng lực trước khi đối phương phóng vũ khí trả đũa. Song song đó, áp lực từ Israel — vốn coi chương trình hạt nhân Iran là mối đe dọa hiện hữu — đẩy nhanh quy trình ra quyết định tại Washington. Các cuộc tấn công của Houthi và lực lượng ủy nhiệm suốt năm 2024–2025 cũng tạo áp lực chính trị trong nước buộc chính quyền Trump phải hành động mạnh hơn.
Mỹ có đủ năng lực phá hủy toàn bộ cơ sở hạt nhân Iran không?
Câu trả lời là không hoàn toàn, ngay cả với vũ khí tốt nhất hiện có. Cơ sở Fordow được xây dựng sâu 80–90 mét trong lòng núi đá granit, vượt quá giới hạn xuyên phá của bom GBU-57A/B Massive Ordnance Penetrator trong một lần thả duy nhất. Iran đã phân tán chương trình hạt nhân ra hơn 15 địa điểm, trong đó nhiều nơi chưa được phương Tây xác định chính xác tọa độ. Các chuyên gia tại RAND Corporation và CSIS đồng thuận rằng ngay cả cuộc không kích thành công nhất cũng chỉ làm chậm chương trình Iran 2–5 năm, không phá hủy hoàn toàn. Điều này đặt ra câu hỏi nghiêm túc về tính toán lợi hại khi chi phí leo thang có thể vượt xa lợi ích chiến lược thu được.
Iran có thể trả đũa Mỹ và đồng minh như thế nào?
Iran nắm trong tay nhiều công cụ trả đũa bất đối xứng có thể gây thiệt hại đáng kể mà không cần đối đầu trực tiếp quy mô lớn. Kho tên lửa 3.000–4.000 đơn vị có thể nhắm vào các căn cứ Mỹ tại Qatar, UAE, Bahrain và Iraq trong vòng 30 phút đầu tiên. Hezbollah có thể khai hỏa 150.000 tên lửa vào Israel, áp đảo hệ thống phòng thủ Iron Dome và David’s Sling trong kịch bản bão hòa tấn công đồng loạt. Iran có thể phong tỏa eo biển Hormuz bằng thủy lôi và tên lửa chống hạm Noor, cắt đứt 20% nguồn cung dầu toàn cầu trong nhiều tuần. Các lực lượng ủy nhiệm tại Iraq, Syria và Yemen sẽ đồng loạt tấn công, tạo ra “nhiều mặt trận cùng lúc” mà quân Mỹ khó ứng phó đồng thời.
Cuộc tấn công Iran sẽ ảnh hưởng đến giá dầu và kinh tế Việt Nam như thế nào?
Giá dầu tăng vọt lên 120–160 USD/thùng sẽ tác động trực tiếp đến Việt Nam qua chi phí nhập khẩu năng lượng và nguyên liệu sản xuất tăng mạnh trong vòng 2–4 tuần sau khi xung đột nổ ra. Việt Nam nhập khẩu khoảng 70–75% nhu cầu xăng dầu, do đó mỗi lần dầu tăng 10 USD/thùng có thể đẩy lạm phát trong nước tăng thêm 0,3–0,5 điểm phần trăm. Chuỗi cung ứng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ và EU cũng bị ảnh hưởng do chi phí logistics tăng và nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường này giảm. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể phải tăng dự trữ ngoại hối và can thiệp thị trường tỷ giá nếu xung đột kéo dài trên 30 ngày.
Liệu Nga và Trung Quốc có can thiệp nếu Mỹ tấn công Iran?
Nga và Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ không can thiệp quân sự trực tiếp vì rủi ro leo thang hạt nhân với Mỹ là quá lớn. Thay vào đó, Moscow có thể cung cấp thêm hệ thống phòng không và tình báo kỹ thuật cho Iran trong vòng 72 giờ đầu xung đột, trong khi Bắc Kinh sẽ đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao tại LHQ để cô lập Mỹ về mặt chính trị. Cả hai nước cũng sẽ tăng tốc mua thêm dầu Iran qua các kênh lách trừng phạt để bù đắp thiệt hại kinh tế cho Tehran và duy trì đòn bẩy ảnh hưởng. Tuy nhiên, nếu Iran bị đánh sập hoàn toàn, Nga và Trung Quốc sẽ mất đi một “lực lượng proxy” quan trọng chống lại ảnh hưởng Mỹ tại Trung Đông.
Khả năng đàm phán ngoại giao có còn không sau khi Lầu Năm Góc lên kế hoạch tấn công?
Khả năng ngoại giao vẫn còn nhưng ngày càng thu hẹp theo từng tháng khi cả hai bên đều đặt ra những điều kiện tiên quyết khó chấp nhận. Mỹ yêu cầu Iran quay về mức làm giàu uranium 3,67% và cho phép kiểm tra không hạn chế, trong khi Tehran đòi dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt trước khi ngồi vào bàn đàm phán thực chất. Kênh Oman vẫn mở và đang được sử dụng, nhưng khoảng cách lập trường sau 3 vòng đàm phán gián tiếp trong năm 2025 chưa thu hẹp đáng kể. Nếu không có đột phá ngoại giao trước tháng 9/2025, xác suất hành động quân sự — do Mỹ, Israel hoặc cả hai phối hợp — sẽ tăng lên mức 50–60% theo đánh giá của cựu quan chức tình báo Mỹ.
Kết luận
Lầu Năm Góc định tấn công Iran không còn là kịch bản giả định mà đã trở thành kế hoạch tác chiến thực sự với lực lượng, vũ khí và mốc thời gian cụ thể được chuẩn bị trong nền. Tuy nhiên, khoảng cách giữa kế hoạch và hành động thực tế vẫn còn đó, phụ thuộc vào các biến số khó đoán như tốc độ tiến triển của chương trình hạt nhân Iran, quyết định độc lập của Israel và kết quả của các vòng đàm phán gián tiếp sắp tới. Hậu quả của một cuộc xung đột toàn diện — từ giá dầu 150 USD/thùng đến nguy cơ chiến tranh khu vực lan rộng — khiến cả Mỹ lẫn Iran đều phải tính toán kỹ trước khi bước qua ngưỡng cửa không thể quay lại. Tin Thế Giới Mới Nhất sẽ tiếp tục theo dõi sát sao mọi diễn biến liên quan đến hồ sơ nóng bỏng này trong những tháng tới.